อาการถอนกระท่อม เกิดตอนไหน นานแค่ไหน รับมืออย่างไร

อาการถอนกระท่อมเริ่มตอนไหน

กระท่อมออกฤทธิ์สั้น คนที่ใช้ต่อเนื่องทุกวันมักเริ่มรู้สึกผิดปกติภายใน 6–12 ชั่วโมงหลังจากมื้อสุดท้าย ซึ่งเร็วกว่าที่หลายคนคาดไว้ บางคนตื่นเช้ามาแล้วรู้สึกครั่นเนื้อครั่นตัวเหมือนจะเป็นไข้ ทั้งที่เมื่อคืนยังปกติดี

ความแรงของอาการไม่ได้ขึ้นกับว่าใช้มานานกี่ปีอย่างเดียว แต่ขึ้นกับปริมาณต่อวันและความถี่ด้วย คนที่ใช้วันละหลายครั้งติดต่อกันหลายเดือน มักถอนหนักกว่าคนที่ใช้นาน ๆ ครั้งมาหลายปี

อาการที่พบบ่อย

อาการถอนกระท่อมมีทั้งฝั่งร่างกายและฝั่งอารมณ์ และมักมาพร้อมกัน

• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและกระดูก โดยเฉพาะขาและหลัง
• นอนไม่หลับ หรือหลับ ๆ ตื่น ๆ ทั้งคืน
• น้ำมูกไหล น้ำตาไหล เหงื่อออกมากผิดปกติ
• คลื่นไส้ ท้องเสีย เบื่ออาหาร
• หงุดหงิด กระวนกระวาย วิตกกังวล
• อยากใช้ซ้ำอย่างรุนแรง ซึ่งมักแรงที่สุดในช่วงที่ร่างกายเหนื่อยที่สุด

ไทม์ไลน์คร่าว ๆ

แต่ละคนไม่เท่ากัน แต่รูปแบบที่พบบ่อยเป็นแบบนี้ วันที่ 1 อาการเริ่มก่อตัว ยังพอทนได้ วันที่ 2–3 คือช่วงที่หนักที่สุด ทั้งปวดตัว นอนไม่หลับ และความอยากใช้ซ้ำมารวมกัน คนส่วนใหญ่ที่กลับไปใช้ใหม่ มักกลับไปในช่วงนี้

ตั้งแต่วันที่ 4–7 อาการทางร่างกายเริ่มลดลงชัดเจน กินได้มากขึ้น เริ่มหลับได้เป็นช่วง ๆ ส่วนอาการฝั่งอารมณ์ เช่น เบื่อ ไม่มีแรงจูงใจ และความอยากใช้เป็นระลอก มักอยู่ต่ออีกหลายสัปดาห์ ซึ่งเป็นเรื่องปกติและไม่ได้แปลว่าล้มเหลว

สิ่งที่ช่วยได้จริงในช่วงถอน

• ดื่มน้ำให้พอ ท้องเสียและเหงื่อออกมากทำให้ขาดน้ำเร็วกว่าที่รู้สึก
• กินอาหารอ่อน ๆ ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง แทนการฝืนกินมื้อใหญ่
• อย่าอยู่คนเดียวตลอดช่วงวันที่ 2–3 บอกคนใกล้ตัวไว้ล่วงหน้าว่ากำลังทำอะไรอยู่
• เอาของที่เกี่ยวข้องกับการใช้ออกจากบ้านก่อนเริ่ม ไม่ใช่ระหว่างทาง
• จดไว้ว่าวันไหนอาการเป็นอย่างไร เห็นกราฟลงด้วยตาตัวเองช่วยได้มากในวันที่แย่

เมื่อไรที่ควรพบแพทย์

อาการถอนกระท่อมส่วนใหญ่ไม่อันตรายถึงชีวิต แต่มีบางสถานการณ์ที่ไม่ควรจัดการเอง ได้แก่ อาเจียนหรือท้องเสียจนดื่มน้ำไม่ได้เลย ชัก เจ็บหน้าอก หัวใจเต้นผิดจังหวะ สับสนไม่รู้เวลาสถานที่ หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง

คนที่ใช้สารอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนหยุด เพราะการถอนของสารกลุ่มนั้นอันตรายกว่ามาก และมีโรคประจำตัวอยู่เดิมก็ควรให้แพทย์ดูก่อนเช่นกัน