หยุดไอซ์และยาบ้า อาการช่วงแรกและช่วงที่ต้องเฝ้าระวัง

การถอนเมทแอมเฟตามีนไม่เหมือนการถอนสารกลุ่มอื่น

คนจำนวนมากเข้าใจว่าการถอนสารเสพติดต้องมีอาการทางกายรุนแรงเสมอ ปวดตัว อาเจียน หนาวสั่น การถอนไอซ์และยาบ้าไม่ได้เป็นแบบนั้น อาการทางกายมักเบากว่าที่คาด จนคนรอบตัวสรุปว่าไม่มีอะไร

สิ่งที่หนักจริงอยู่ฝั่งอารมณ์และความคิด เพราะสารกลุ่มนี้ทำงานกับระบบให้รางวัลของสมองโดยตรง เมื่อหยุด สมองจะเข้าสู่ช่วงที่แทบไม่รู้สึกดีกับอะไรเลยเป็นเวลาหลายสัปดาห์ ซึ่งเป็นช่วงที่คนกลับไปใช้ซ้ำมากที่สุดและเป็นช่วงที่ต้องมีคนอยู่ด้วย

สามระยะที่คนส่วนใหญ่เจอ

ระยะแรกคือช่วงหลับยาว มักกินเวลาราวหนึ่งถึงสามวันหลังใช้ครั้งสุดท้าย ร่างกายที่อดนอนมาหลายวันจะหลับเกือบทั้งวัน ตื่นมากินแล้วหลับต่อ ช่วงนี้ดูเหมือนสงบที่สุดแต่ยังไม่ใช่ตัวจริง

ระยะที่สองคือช่วงถอนจริง มักเริ่มหลังจากนั้นและกินเวลาราวสองถึงสามสัปดาห์ อารมณ์ดิ่ง เบื่อทุกอย่าง คิดช้า หงุดหงิด และความอยากใช้กลับมาเป็นระลอก ระยะนี้คือช่วงที่อันตรายที่สุด

ระยะที่สามคือช่วงฟื้น ความอยากจะห่างขึ้นแต่ยังโผล่มาเป็นครั้งคราวได้อีกหลายเดือน โดยเฉพาะเมื่อเจอคน สถานที่ หรือเวลาที่เคยใช้ประจำ การรู้ล่วงหน้าว่ามันจะโผล่มาอีกช่วยได้มาก เพราะคนที่ไม่รู้มักตีความว่าตัวเองกำลังแย่ลง

อาการที่พบบ่อย

• ง่วงและหลับมากผิดปกติในช่วงแรก แล้วนอนไม่หลับสลับกันในช่วงถัดมา
• อารมณ์ดิ่ง เบื่อ ไม่อยากทำอะไร รู้สึกว่าทุกอย่างไม่มีความหมาย
• ความอยากใช้เป็นระลอก แรงที่สุดเมื่อเจอบริบทเดิม
• หิวมากผิดปกติ น้ำหนักขึ้นเร็วในเดือนแรก
• คิดช้า ลืมง่าย จดจ่อกับงานไม่ได้
• หงุดหงิด ระแวง หรือรู้สึกว่ามีคนจับตามองอยู่
• ปวดเมื่อยตัว มือสั่น เหงื่อออกง่าย

อารมณ์ดิ่งคือส่วนที่ต้องเฝ้าระวังที่สุด

ช่วงที่อันตรายที่สุดของการถอนเมทแอมเฟตามีนไม่ใช่ฝั่งร่างกาย แต่เป็นอารมณ์ที่ดิ่งลึกในสัปดาห์แรก ความคิดทำร้ายตัวเองพบได้จริงในช่วงนี้ และมักเกิดในวันที่ดูเหมือนเงียบที่สุด

สิ่งที่ควรทำคือไม่ปล่อยให้อยู่คนเดียวตลอดสองสัปดาห์แรก เก็บของที่ใช้ทำร้ายตัวเองได้ให้พ้นมือ และตกลงกันไว้ล่วงหน้าว่าถ้าความคิดแบบนี้มา จะโทรหาใคร สายด่วนสุขภาพจิต 1323 รับสายตลอด 24 ชั่วโมง และโทรแทนกันได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าตัวโทรเอง

อาการระแวงที่ยังอยู่หลังหยุด

บางคนยังมีอาการหวาดระแวง ได้ยินเสียง หรือเชื่อในเรื่องที่ไม่ตรงกับความจริงต่อไปอีกหลายวันหลังหยุด อาการกลุ่มนี้ไม่ได้แปลว่าคนคนนั้นยังใช้อยู่ และไม่ได้หายเร็วเท่ากับสารที่ออกจากร่างกาย

การเถียงกับความเชื่อนั้นตรง ๆ มักทำให้แย่ลง สิ่งที่ช่วยได้มากกว่าคือลดสิ่งกระตุ้นรอบตัว เสียง แสง คนพลุกพล่าน อยู่ในที่ที่คุ้นเคย และพาไปพบแพทย์ ถ้าอาการทำให้เขาอันตรายต่อตัวเองหรือคนอื่น ไม่ต้องรอดูอาการ

เมื่อไรที่ควรพบแพทย์

ควรพาไปพบแพทย์โดยไม่ต้องรอ หากมีเจ็บหน้าอก ใจสั่นรุนแรง ชัก ตัวร้อนจัด สับสนไม่รู้เวลาสถานที่ มีความคิดหรือการวางแผนทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการหวาดระแวงจนควบคุมตัวเองไม่ได้

คนที่ใช้สารอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนหยุดเอง เพราะการถอนของสารกลุ่มนั้นอันตรายกว่ามาก และคนที่มีโรคหัวใจหรือความดันอยู่เดิมก็ควรให้แพทย์ดูตั้งแต่ต้น