เลิกบุหรี่ไฟฟ้า อาการถอนนิโคติน และสองสัปดาห์แรก

ทำไมพอตถึงเลิกยากกว่าบุหรี่มวน

คนจำนวนมากเปลี่ยนจากบุหรี่มวนมาสูบพอตเพราะคิดว่าจะค่อย ๆ เลิกได้ง่ายกว่า แล้วพบว่ามันยากกว่าเดิม เหตุผลไม่ได้อยู่ที่ความตั้งใจ แต่อยู่ที่รูปแบบการได้รับสาร

บุหรี่มวนมีก้นบุหรี่เป็นจุดจบของแต่ละครั้ง พอตไม่มีจุดนั้นเลย จึงกลายเป็นการได้รับนิโคตินทีละน้อยตลอดทั้งวันแทนที่จะเป็นครั้ง ๆ สมองเลยไม่เคยได้เจอช่วงที่ระดับสารลดลงเองเลยสักครั้ง ความอยากจึงถูกกดไว้ตลอดเวลาโดยที่เจ้าตัวไม่รู้ว่ามันมีอยู่

อีกข้อคือพอตสูบได้ในที่ที่บุหรี่สูบไม่ได้ ทั้งในห้อง ในรถ ระหว่างประชุม หรือก่อนนอน พฤติกรรมจึงผูกกับสถานการณ์มากกว่าบุหรี่มวนหลายเท่า และการเลิกไม่ได้แปลว่าเลิกสารอย่างเดียว แต่ต้องรื้อจังหวะของทั้งวันด้วย

อาการถอนที่พบบ่อย

อาการถอนนิโคตินเป็นเรื่องของสมองมากกว่าร่างกาย ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่รบกวนชีวิตประจำวันจริงในช่วงแรก สิ่งที่เจอบ่อยได้แก่

• อยากสูบเป็นระลอก แต่ละระลอกมักไม่เกินสิบนาที แล้วเบาลงเอง
• หงุดหงิดง่าย ใจร้อน ทนเสียงหรือคนรอบตัวได้น้อยลง
• กระสับกระส่าย นั่งนิ่งไม่ได้ ไม่รู้จะเอามือไปทำอะไร
• สมาธิสั้นลง อ่านอะไรยาว ๆ ไม่จบ
• นอนหลับยากในช่วงแรก บางคนฝันชัดผิดปกติ
• หิวบ่อยขึ้นและอยากของหวาน น้ำหนักขึ้นได้ในเดือนแรก
• ไอมากขึ้นในสัปดาห์แรก ซึ่งมักเป็นสัญญาณว่าทางเดินหายใจเริ่มทำงานตามปกติ ไม่ใช่อาการแย่ลง

ไทม์ไลน์สองสัปดาห์แรก

ความอยากครั้งแรกมักมาภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังพอตครั้งสุดท้าย เพราะนิโคตินอยู่ในร่างกายสั้นมาก วันที่หนักที่สุดสำหรับคนส่วนใหญ่คือวันที่ 2 ถึงวันที่ 4 ช่วงนั้นอารมณ์และสมาธิจะแย่พร้อมกัน

หลังสัปดาห์แรก ความถี่ของความอยากจะเริ่มลดลงชัดเจน แต่ความแรงของแต่ละครั้งยังเท่าเดิม หลายคนเข้าใจผิดว่าตัวเองแย่ลงเพราะยังอยากอยู่ ทั้งที่จำนวนครั้งต่อวันลดไปมากแล้ว การจดจำนวนครั้งไว้ช่วยให้เห็นเรื่องนี้ด้วยตาตัวเอง

หลังสัปดาห์ที่สอง การนอนและสมาธิมักกลับมาก่อน ส่วนความอยากที่ผูกกับสถานการณ์เดิม เช่น หลังอาหารหรือเวลาดื่ม จะอยู่ต่ออีกเป็นเดือน และจะจางลงทุกครั้งที่ผ่านสถานการณ์นั้นไปได้โดยไม่สูบ

ช่วงที่คนกลับไปสูบซ้ำมากที่สุด

การกลับไปสูบซ้ำส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดตอนอาการถอนหนักที่สุด แต่เกิดหลังจากนั้น ในจังหวะที่เผลอ ได้แก่ ตอนดื่มแอลกอฮอล์ ตอนอยู่กับกลุ่มเดิมที่ยังสูบกันอยู่ ตอนเครียดเรื่องงาน และตอนที่รู้สึกว่าตัวเองเลิกได้แล้วจึงลองสักครั้ง

ครั้งเดียวเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้และไม่ได้แปลว่าล้มเหลวทั้งหมด สิ่งที่ต่างกันระหว่างคนที่กลับมาได้กับคนที่กลับไปสูบยาวคือรีบกลับเข้าทางเดิมภายในวันเดียวกัน ไม่ใช่รอให้ถึงวันจันทร์หรือต้นเดือน

สิ่งที่ช่วยได้จริงในช่วงแรก

เลือกวันเริ่มที่ไม่ใช่วันงานหนักที่สุดของสัปดาห์ และบอกคนใกล้ตัวไว้ล่วงหน้าว่ากำลังทำอะไรอยู่ เพื่อให้ความหงุดหงิดในสองสามวันแรกไม่ถูกตีความเป็นเรื่องอื่น

เอาพอตและอุปกรณ์ทั้งหมดออกจากบ้านและรถก่อนเริ่ม ไม่ใช่เก็บไว้เผื่อ การมีของอยู่ในระยะเอื้อมทำให้ทุกระลอกความอยากกลายเป็นการตัดสินใจใหม่ทุกครั้ง

เตรียมของแทนที่มือไว้ล่วงหน้า น้ำเย็น หมากฝรั่ง หรือการลุกเดินสองนาที ความอยากแต่ละระลอกสั้นกว่าที่คิด สิ่งที่ต้องการคือวิธีผ่านสิบนาทีนั้น ไม่ใช่พลังใจก้อนใหญ่

เมื่อไรที่ควรพบแพทย์

ควรปรึกษาแพทย์หากนอนไม่หลับต่อเนื่องจนกระทบการทำงาน อารมณ์ดิ่งนานกว่าสองสัปดาห์ มีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือเคยพยายามเลิกหลายครั้งแล้วกลับมาทุกครั้งในรูปแบบเดิม

อีกกลุ่มที่ควรปรึกษาก่อนคือคนที่ไม่แน่ใจว่าหัวน้ำยาที่ใช้อยู่มีอะไรผสมบ้าง หัวน้ำยานอกระบบบางล็อตมีสารอื่นปนมาด้วย และอาการถอนของสารเหล่านั้นไม่เหมือนนิโคติน